مک دونالد محبوب ترین فست فود دنیا!

محبوبترین و معروفترین رستوران زنجیرهای جهان چه نام دارد؟ اولین نامی که در ذهن میآید، مک دونالد است که توسط برادران مک دونالد افتتاح شد. آنها زمانی که اولین هاتداگ فروشی خود را راهاندازی کردند، حتی فکر اینکه ممکن است روزی به اینجا برسند را نمیکردند.
امروزه مک دونالد عنوان بزرگترین فستفود زنجیرهای در جهان را به خود اختصاص داده است. در سال 1948 دو برادر بنام های ریچارد و موریس مک دونالد اولین شعبهی این رستوران را در شهر سنبرناردینوی کالیفرنیا راهاندازی کردند.اولین منوی مک دونالد شامل همبرگر، چیزبرگر، سیب زمینی سرخ شده و نوشابه بود که غذاهای ارزانی به حساب میآمد و هدف این بود که بتوانند در کمترین زمان سفارشات را به مشتریان خود تحویل بدهند. در ابتدا لوگوی پیشنهادی آنها یک همبرگر بود که کلاه سرآشپز روی سرش قرار داشت و اسپیدی نامگذاری شده بود. از سال 1962 به بعد، لوگو به منحنیهایی خمیده و به رنگ طلایی تغییر یافت و در سال 1968 به حرف M بزرگ که اول کلمهی Mcdonald’s است تبدیل شد. امروزه مک دونالد نزدیک به 40000 شعبه در سراسر جهان دارد. در ادامه به داستان شکلگیری و دلایل موفقیت این برند خواهیم پرداخت. با سپهرسیر همراه باشید.
مک دونالد چیست و چگونه شکل گرفت؟
همه ما حداقل یکبار نام این فست فود زنجیره ای را شنیده ایم اما مک دونالد چگونه به جایگاه فعلی رسید؟!
در اواخر دهه 1930 میلادی، با مهاجرت خانواده از منچستر به هالیوود، ریچارد و موریس در یک استودیوی ساخت فیلم به عنوان عوامل پشت صحنه مشغول به کار شدند. پاتریک مک دونالد، پدر آنها، یک دکه ی تهیه ی غذا در سال 1937 در نزدیکی فرودگاه مونروویای کالیفرنیا راه انداخت که در ابتدا فقط ساندویچ هات داگ به مشتریان میفروخت. بعد از مدتی به منوی رستوران ساندویچ همبرگر و آب پرتغال نامحدود به ترتیب قیمت 10 و 5 سنت اضافه کرد. در سال 1940 ریچارد و موریس این دکه ی ساندویچی را به سنبرناردیوی کالیفرنیا که کیلومترها با مکان قبلی فاصله داشت جابجا کردند و اسم آن را به McDonald’s Bar-B-Que تغییر دادند. سپس به منوی رستوران غذاهای جدید اضافه کردند که بیشترشان کبابی بودند و تنوع آن را به 25 نوع غذا رساندند. نحوه ی سفارش مشتریان به این ترتیب بود که در داخل ماشین در پارکینگ مینشستند و پیشخدمت ها بعد از گرفتن سفارش، غذا را به آنها تحویل میدادند.
با بررسی کمی ریچارد و موریس به این نتیجه رسیدند که بیشترین سود آنها در فروش همبرگرها است، بنابراین منو را تغییر دادند و فقط در آن همبرگر، چیزبرگر، چیپس سیب زمینی، قهوه، کیک سیب و نوشیدنیهای بدون الکل قرار دادند. در همان سال اول تغییرات در رستوران بهوجود آمد، چیپس سیب زمینی جای خود را به سیبزمینی سرخ کرده و کیک سیب به میلک شیک تغییر پیدا کرد. همچنین غذا دیگر در داخل ماشین سرو نشد و به سلف سرویس تبدیل گردید. آنها همچنین آشپزخانهی رستوران را تغییر دادند تا بهره وری آن افزایش یابد و نام رستوران هم در نهایت به McDonald’s تغییر پیدا کرد.
در سال 1952 ریچارد و موریس تصمیم به تغییر ظاهر ساختمان رستوران برای زیباسازی بیشتر کردند. برای اینکار آگهی پخش کردند و با تعدادی معمار مصاحبه کردند و در نهایت کار طراحی به استنلی کلارک مستون رسید. آنها با همفکری و مشورت با مستون به این نتیجه رسیدند که در طرح جدید از سرامیکهای قرمز و سفید، فولاد ضد زنگ، ورقههای فلزی با رنگ روشن، شیشه های قرمز، سفید، زرد و سبز استفاده کنند. ریچارد و موریس همچنین کلاه اسپیدی را با چراغهای متحرک نئون تزئین کردند و آن را تغییر دادند. اما نکات جالبی وجود دارد که باعث شد این رستوران معمولی به یک فروشگاه زنجیرهای تبدیل شود. به عنوان مثال برای اینکه مشتریان کمتر در رستوران بمانند، تعداد وسایل گرمایشی را کاهش دادند یا صندلیها به رستوران طوری طراحی شده بودند که دسترسی به غذا راحتتر باشد و سریعتر خورده شود. همچنین صندلیها با فاصله از هم قرار گرفته بودند تا از صحبت کردن مشتریها باهم جلوگیری شود. لیوانهای مک دونالد به شکل مخروطی طراحی شده بود که مشتریان مجبور باشند با یک دست آنرا نگه دارند که باعث میشد سریعتر غذا بخورند. استراتژیهای مک دونالد باعث شد فروشگاههای دیگر نیز مانند برگر کینگ، وایت کسل و ساب وی از آنها الگو بگیرند و در کسب و کار خود آنها را بهکار ببندند.
از سال 1953 سیاست دادن حق امتیاز و افتتاح شعب دیگر مک دونالد کلید خورد. اولین شخصی که اقدام به خریداری این امتیاز کرد، نیل فاکس، توزیع کنندهی شرکت نفت جنرال بود. نفرات بعدی که به این لیست اضافه شدند راجر ویلیامز و بردت لاندن نام داشتند. امروزه قدیمیترین شعبه مک دونالد در دنیا به این دو نفر اختصاص دارد. ریچارد و موریس مک دونالد حق امتیاز این شعبه را مستقیما به خریداران آن داده بودند بنابراین هیچ اجباری برای تغییر با آخرین تغییرات مک دونالد برای آنها وجو نداشت.
پیشنهاد افتتاح شعب در کشورهای دیگر را اولین بار ری کراک، فروشندهی مخلوط کنهای میلک شیک به برادران مک دونالد داد. در سال 1954 متوجه شد که مک دونالد از 8 دستگاه آنها در شعبه ی سنبرناردینوی مورد استفاده قرار گرفته است. او به همراه چارلز لوییس به مک دونالد رفتند و پیشنهاد افتتاح شعب در خارج از کشور را به ریچارد و موریس دادند. برادران مک دونالد ابتدا نسبت به این پیشنهاد مردد بودند اما با اصرار کراک در نهایت آنها راضی شدند تا مدیریت و مسئولیت راه اندازی شعبات مک دونالد در خارج از کشور را به او بسپارند. در قراردادی که بین آنها منعقد شد، قرار شد تا 50% فروش به برادران مک دونالد پرداخت شود. بعد از آن، اولین شعبه در سال 1955 در نزدیکی شیکاگو شروع به کار کرد. در طراحی این رستوران از رنگهای زرد، سفید، قهوهای تیره و قرمز استفاده شد و برای سایر شعبه ها نیز قرار شد از این رنگها استفاده شود. بعد از مدتی، برادران مک دونالد به یک شرکت بستنی سازی حق دادن امتیاز را فروختند که کراک را خشمگین ساخت و مجبور شد با بهای 25 هزار دلار یعنی 5 برابر مبلغ خرید این حق امتیاز، آن را مجددا خریداری کند.در طی سه سال شعب مک دونالد در سال 1958 به 34 عدد رسید و با رشد آرامی که در پیش گرفت، در سال 1959 با افتتاح 68 رستوران جدید تعداد شعبه ها به 102 عدد رسید.
کراک برای بالا بردن میزان فروش به تبلیغات اعتقاد راسخ داشت. به همین دلیل در سال 1960 چندین کمپین تبلیغاتی راه انداخت که منجر به چند برابر شدن فروش مک دونالد شد. در سال 1961 کراک یک تصمیم مهم گرفت. او سهام برادران مک دونالد را به قیمت 2.7 میلیون دلار و پرداخت 1.9 درصد فروش سالیانه خرید و این شرکت را به بزرگترین و موفقترین رستورانهای زنجیرهای سراسر کشور تبدیل کرد. در سال 1962 اولین لوگوی طلایی منحنی شکل این رستوران معرفی گردید و در سال بعد فروش میلیونی همبرگر را پشت سر گذاشت. برای جذب مشتریان بیشتر، این رستوران دلقکی با موهای قرمز را معرفی کرد تا با سرگرم کردن بچه ها بتواند آنها را به برند مک دونالد علاقهمند کند. نام این دلقک، رونالد مک دونالد بود.
اولین رستورانی که امکان خرید از داخل ماشین را فراهم میکرد، در سال 1975 در آریزونا افتتاح شد. هدف از این کار، این بود که مشتریان بتوانند بدون پیاده شدن از ماشین و در کمتر از 50 ثانیه سفارش خود را ثبت و دریافت کنند. البته این طرح مدت زمان کمی در بسیاری از شعبات اجرا شد. یکی دیگر از عواملی که به موفقیت مک دونالد کمک کرد، ارائه ی هپی میل یا وعدهی غذایی شاد بود که به کودکان در کنار سفارش اسباب بازی هدیه میدادند.
فروش شعبات خارج کشور مک دونالد تا سال 1991 به حدود 37 درصد از فروش کل رسیده بود که رقم خیلی خوبی به حساب میآمد. اولین شعبهی خارجی این رستوران در سال 1967 در بریتیش کلمبیای کانادا افتتاح گردید. این روند ادامه پیدا کرد و در اوایل دههی 90 میلادی مک دونالد توانست در کشورهایی مثل کانادا، آلمان، ژاپن، فرانسه و انگلستان بیش از 3600 شعبه را راه اندازی کند.
ریچارد و موریس مک دونالد برادران مک دونالد
ریچارد و موریس مک دونالد به ترتیب در 16 فوریه 1909 و 26 نوامبر 1902 در خانوادهای فقیر در منچستر متولد شدند. والدین آنها جزو مهاجران ایرلندی بودند. آرزوی این دو برادر به دست آوردن 1 میلیون دلار تا قبل از 50 سالگی بود بنابراین در اواخر دههی 1930 با مدرک دیپلم خود به آمریکا مهاجرت کردند. آنها با هدف ارائه دادن غذای ارزان و کم حجم در مدت زمان کم اولین رستوران خود را راه انداختند و در مدت زمانی کم در لیست معروفترین فست فودهای آمریکا قرار گرفتند.در نهایت آنها به آرزوی خود رسیدند و در سال 1961 برند مک دونالد را به ری کراک فروختند. موریس در سال 1971 در سن 69 سالگی و ریچارد در سال 1998 در سن 89 سالگی از دنیا رفتند. علت مرگ ریچارد مک دونالد، سکته قلبی بود.
ری کراک که بود؟
ری کراک آمریکایی متولد سال 1902 میباشد. بعد از جنگ جهانی دوم شروع به کار به عنوان فروشندهی مخلوط کنندههای میلک شیک کرد. بعد از مدتی کار متوجه شد که فروشگاه مک دونالد 8 عدد از این مخلوط کنها را خریداری کرده بنابراین با صحبت و معامله کردن با برادران مک دونالد، حق امتیاز شعبات مک دونالد را خرید. او برای اینکه بتواند کیفیت غذای تمامی شعب را یکسان نگه دارد، در سال 1961 اقدام به تاسیس دانشگاه همبرگر کرد. نحوهی پخت، منجمد کردن و متدهای مختلف سرو غذا در این دانشگاه به خریداران حق امتیاز آموزش داده میشد. امروزه بیش از 80 هزار نفر در دنیا از این دانشگاه فارغالتحصیل شدهاند که نکتهی جالبی است.
ری کراک در سال 1974 از مدیریت مک دونالد خود را بازنشست کرد و به دنبال ورزش مورد علاقه ی خود یعنی بیسبال رفت. او کار خود را با خرید یک تیم ورزشی به مبلغ 12 میلیون دلار شروع کرد. تیم او علی رغم اینکه در سالهای اول خود بازندهی میدان بود ولی توانست طرفداران زیادی را جذب کن. کراک بعد از مدتی مدیریت تیم را به داماد خود محول کرد و گفت: همبرگر آینده ی بهتری نسبت به بیسبال دارد. در نهایت کراک در سال 1984 در سن 81 سالگی به دلیل عارضه قلبی دچار ایست قلبی شد و در گذشت.
مک دونالد در بازار امروز
مدیر عامل امروز مک دونالد شخصی به نام استیو ایستربروک نام دارد. شعب مک دونالد در دنیا به 120 کشور میرسد و لین برند با 375 هزار کارمند در سراسر جهان، روزانه به 68 میلیون نفر سرویس میدهد. منوی مک دونالد در هر کشور بنا به آداب و رسوم و فرهنگ همانجا تغییر یافته تا مردم بتوانند بر اساس ذائقهی خود خدمات دریافت کنند
در سالهای گذشته، در بعضی زمانها جو منفی ای علیه این شرکت ایجاد شده و پروندههای قانونی زیادی تشکیل شده است. به عنوان مثال ابراز نگرانی در مورد سلامتی کودکان بعد از خوردن محصولات مک دونالد یکی از آنها است که برای برطرف کردن این نگرانی، مک دونالد اقدام به تاسیس شورای مشورت جهانی (GAC) کرد.شورای مشورت جهانی جمعی از متخصصان بین المللی است که با تلاش مک دونالد دور هم جمع شده اند تا در رابطه با وضعیت تغذیه ی کودکان مشورت بدهند.با تصمیم این شورا، مواد غذایی سالمتری مثل میوه، سالاد، آب سیب و شیر کم چرب وارد منوی غذایی این رستوران شد.همچنین اولین رستورانی که اقدام به درج ارزش مواد غذایی در بسته بندی محصولات خود کرد، مک دونالد در سال 2006 بود.
نان مک دونالد :
در مک دونالد مردم اغلب از ما در مورد نان های همبرگر ما می پرسند. همیشه صحبت های زیادی راجع به طرز تهیه نان مک دونالد و مواد تشکیل دهنده آن بین مشتریان این برند بوده است. شایعات حاکی از آن است که در این نان، از شیرین کننده ها استفاده می شود که درست است. در هر نان، کمتر از یک قاشق چای خوری از شکر شیرین استفاده شده است. به گفته ی منابع محلی، نان های مک دونالد در نانوایی مخصوص نان آریستا در ساحل شمالی اوکلند درست می شود. این نان ها از نظر کیفیت بررسی می شوند و فقط نان هایی با بهترین ظاهر انتخاب و برش می خورند.
گوشت مک دونالد چیست ؟
برای تهیه ی همبرگرها،مک دونالد روزانه از کشتارگاه ها دریافت می کند چون قطعات بزرگ گوشت آلودگی کمتری دارند. بعد از بررسی، گوشت ها به ظروف 500 کیلوگرمی منتقل و تقسیم می شوند که با توجه به وزن متوسط هر گاو که حدود 100 کیلوگرم است، ظرفیت هر ظرف معادل گوشت 5 یا 6 گاو است.
یکی دیگر ازچالشهای مک دونالد که با آن دست و پنجه نرم کرد، شکایت علیه بسته بندی انی محصولات بود که ادعا میشد برای جنگلهای بارانی خطرناک هستند. مک دونالد برای رفع این شکایت، تعهد جهانی محیط زیست را در سال 1990 تاسیس کرد. همچنین حجم زباله های خود را کاهش داد و حفاظت از منابع طبیعی را در اولویت قرار داد به طوری که امروزه 80 درصد بسته بندی محصولات مک دونالد از مواد تجدید پذیر ساخته شده است.
قیمت مک دونالد:
جالب است بدانید قیمت این فست فود خوشمزه در همه جا تقریبا بین 1 تا 3 دلار هزینه دارد
در آخر باید گفت که مک دونالد با استفاده از تبلیغات موثر، خلاقیت در تولید، بسته بندیهای جذاب و ارائه راه حل برای مشکلات و چالشها، در این سالها توانسته بعد از گذشت چندین دهه محبوب باقی بماند و روزبه روز شعبات آن در سراسر دنیا در حال افزایش یافتن است.
چرا مک دونالد در ایران شعبه ندارد؟
افتتاح شعبه مک دونالد در ایران نیازمند دریافت مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دریافت پروانه کسب براساس قوانین صنفی از اتحادیه اغذیه فروشان در تهران است امیدواریم به زودی در آینده ای نزدیک شاهد حضور مک دونالد در ایران باشیم.